Kobiety z Kresów - EMILIA MALESSA

Dramatycznie zakończyło się życie żołnierza AK kpt. Emilii Malessy „Marcysi”. Odznaczona rozkazem Dowódcy AK Tadeusza Bór-Komorowskiego z 23 września 1944, Krzyżem Virtuti Militari V klasy, a wcześniej Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

Emilia Marcelina Malessa, ps. Marcysia, Miłasza, Krukowska. Urodziła się w Rostowie 13 lutego 1909 roku.

Była córką urzędnika skarbowego Władysława i pianistki i nauczycielki Marii z domu Krukowska. Miała czterech braci: Romana ,Juliana, Aleksandra i Władysława, oraz przyrodnią siostrę Janinę. W wieku dziewięciu lat zmarła jej matka. W 1924 roku wraz z ojcem i bratem zamieszkała w Dubnie na Wołyniu, gdzie była już Polska. W 1928 roku ukończyła Szkolę Handlową Polskiej Macierzy Szkolnej w Łucku i podjęła pracę w Głównym Urzędzie Statystycznym w Warszawie. Jeszcze przed wojną odbyła szkolenie w ramach Przysposobienia Wojskowego Kobiet.. 12 sierpnia 1939 wyszła za maż Stanisława Malessę. Po wybuchu wojny organizowała punkty dożywiania i punkty sanitarne przy 19 Dywizji Piechoty. Po kapitulacji Warszawy przedostała się do Rumuni. Po niecałym miesiącu wróciła do Warszawy i wstąpiła do powołanej od września 1939 roku przez Naczelnego Wodza marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego działającej w konspiracji, Służby Zwycięstwu Polski. Po rozwiązaniu struktur SZP wstąpiła do powstałego w jej miejsce 13 listopada 1939 Związku Walki Zbrojnej przekształconej trzy lata później w Armie Krajową. Malessa do końca wojny była szefem działu łączności zagranicznej „Zagroda”. 27 listopada 1943 roku wyszła za mąż za Jana Piwnika „Ponurego”. Ślub odbył się w kościele ewangelicko-reformowanym z uwagi, że nie miała rozwodu ze Stanisławem Malessą. 16 czerwca 1944 roku w Janowicach w świętokrzyskim zginał „Ponury”. Malessa bardzo przeżyła śmierć męża. Walczyła w powstaniu warszawskim, a po jego upadku uciekła z transportu wiozącego jeńców do Niemiec. Od połowy stycznia 1945 roku kierowała łącznością zagraniczną i odpowiadała m.in. za organizowanie szlaków kurierskich na Zachód w ramach organizacji „NIE”, a później w Ruchu Oporu bez Wojny i Dywersji Wolność i Niezawisłość WiN. W październiku 1945 roku wycofała się i zrezygnowała z pracy w podziemiu. Dwa tygodnie później 31 października 1945 roku została resztowana przez Urząd Bezpieczeństwa. Wierząc zapewnieniom oficerów UB, że działacze WiN nie będą represjonowani ujawniła kontakty. Skutkiem tego aresztowany był niemal cały I Zarządu Głównego WiN. Emilia Malessa została skazana na dwa lata. Ułaskawiona przez Bieruta, upokarzana przez swoje dawne środowisko AK, do końca czyniła staranna o uwolnienie aresztowanych. Malessa nie wytrzymała napięcia. 5 czerwca 1949 roku popełniła samobójstwo. Została pochowana na cmentarzu Bródnowskim. 19 września 2005, staraniem podkomendnych Emilii Malessy, odprawiono w katedrze polowej Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego uroczystą mszę świętą, a urnę z jej szczątkami przeniesiono do Panteonu Żołnierzy Polski Walczącej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Emilia Malessa Zbiory Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie. Autor Lowdown, domena publiczna: commons.wikimedia.org.