WIELCY KRESOWIACY - KAZIMIERZ BARTEL

Był mężem stanu. Człowiek niezwykle utalentowany, pracowity, o silnej osobowości. Świetny mówca i strateg. Potrafił łagodzić spory. Po zamachu majowym dokonanym przez Józefa Piłsudskiego w 1926 roku został mianowany premierem. Funkcję tę pełnił pięciokrotnie do 1930 roku. Po upadku gabinetu odszedł od polityki i powrócił do Politechniki Lwowskiej, gdzie został rektorem.

Kazimierz Władysław Bartel urodził się 3 marca 1882 we Lwowie. Był synem Michała Bartla i Amalii z domu Hadaczek. Po ukończeniu szkoły ludowej w Stryju kontynuował naukę w stryjskim gimnazjum, które przerwał. Po młodzieńczych perypetiach uzyskał w 1898 roku maturę w Cesarsko-Królewskiej Szkole Przemysłowej we Lwowie. Następnie podjął studia na Szkole Politechnicznej we Lwowie, które ukończył z wyróżnieniem w 1907 roku. Dwa lata później uzyskał tytuł doktora nauk technicznych. Studiował także matematykę i filozofię na Uniwersytecie Franciszkańskim we Lwowie oraz na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium. W 1909 roku został asystentem, a w 1913 roku kierownikiem w Katedrze Geometrii Wykreślnej na Politechnice Lwowskiej. W 1919 roku w trakcie wojny polsko-ukraińskiej, był dowódcą wojsk kolejowych i komendantem obrony Dworca Głównego. Po zwycięstwie, premier Leopold Skulski powołał Bartla na stanowisko ministra kolei żelaznych. Funkcje tę sprawował w kolejnych gabinetach Wincentego Witosa, następnie Władysława Grabskiego. W latach 1922 - 1929 był posłem. W 1929 roku został wybrany na rektora Politechniki Lwowskiej. Otrzymał tytuł doktora honoris causa oraz członkostwo w Polskiej Akademii Umiejętności. W roku 1930–1932 został prezesem Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Funkcje tę pełnił przez dwa lata. W maju 1938 roku powrócił na krótko do polityki zostając senatorem. Był żonaty Marią z d. Rutkowska (1881-1969), działaczką niepodległościową, która wiernie towarzyszyła mu do końca. Miał przybraną córkę Cecylię.

Wybuch wojny zastał Bartla we Lwowie. Natychmiast stanął na czele Komitetu Obywatelskiego. Po zajęciu Lwowa przez Sowietów wykładał na politechnice i nadal kierował Katedrą Geometrii Wykreślnej. Kazimierz Bartel był kilkakrotnie wzywany do Moskwy, gdzie prowadzono z nim rozmowy nieznanej treści. 2 lipca 1941 roku został aresztowany i przewieziony do więzienia gestapo przy ul. Łąckiego. Został rozstrzelany na rozkaz Heinricha Himmlera, wraz z innymi profesorami lwowskimi 26 lipca 1941 roku na terenie Wzgórz Wuleckich we Lwowie.