Kobiety z Kresów - TERESA GRODZIŃSKA

20 GRUDNIA 1899 ROKU URODZIŁA SIĘ TERESA GRODZIŃSKA

Była piątym dzieckiem Feliksa Grodzińskiego oraz Bronisławy Arkuszewskiej. Ukończyła Gimnazjum im. Marii Gajl w Radomiu. Udzielała się w harcerstwie oraz działała tajnej Organizacji Młodzieży Narodowej. W trakcie trwania wojny polsko-bolszewickiej przerwała naukę w czerwcu 1920 rozpoczęła praktykę w stołecznym Szpitalu Ujazdowskim. Wkrótce jako ochotniczka zgłosiła się na front. Brała udział w wojnie w rejonie Hrubieszowa. Pozostała z ciężko rannymi żołnierzami. 1 września 1920 roku 4 pp Legionów został otoczony przez 1 Armię Konną Siemiona Budionnego. Teresa Grodzińska do końca opiekowała się rannymi żołnierzami. Została aresztowana we wsi Stepankowice w powiecie hrubieszowskim i uprowadzona do wsi Czortowice wraz z sanitariuszką Janiną Zdziarską. Zdziarskiej udało się uciec.

Grodzińska zginęła 1 września 1920 roku w Czortowicach. Według relacji miejscowej ludności Grodzińska została zamknięta z jednej chałup. Przez cały czas modliła się głośno. Zaatakowana przez Kozaków, przez kilka godzin broniła się siekierą przed gwałtem. zabijając dwóch oprawców. Zamordowana w okrutny sposób, zginęła od ran zadanych szablami. Teresa Grodzińska została pochowana w Chełmie. Jej oficjalny pogrzeb, zorganizowany z honorami wojskowymi, 18 września 1920 w Radomiu. Pogrzeb był wielką manifestacją patriotyczną, w której wzięła udział niemal cała ludność miasta. Pośmiertnie za czyny dokonane w okresie służby, ratowanie i prowadzenie rannych podczas odwrotu 22 sierpnia 1920. Teresa Grodzińska została odznaczona jako pierwsza w II RP kobieta, Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Fot: autor nieznanay, domena publiczna